هورمون سیتوکینین
سیتوکینینها خانوادهای از هورمونهای گیاهی هستند که فرآیند تقسیم سلولی۲ را در گیاهان کنترل میکنند. تصور کنید یک سلول گیاهی مانند یک کارخانه کوچک است. سیتوکینین مانند مدیر این کارخانه است که به همه بخشها دستور میدهد: «تقسیم شوید و کارخانههای جدید بسازید!».
نقشهای اصلی سیتوکینین در بدن گیاه
سیتوکینین مانند یک فرمانده چندوجهی در گیاه عمل میکند. در ادامه به مهمترین وظایف آن میپردازیم.
تحریک تقسیم سلولی
این اصلیترین وظیفه سیتوکینین است. فرآیند تقسیم سلولی یا میتوز برای رشد گیاه حیاتی است. سیتوکینین با فعالسازی چرخه سلولی، به سلولها فرمان میدهد که تقسیم شوند.
تأخیر در پیری برگها
سیتوکینین یک هورمون ضدپیری برای گیاهان است! این هورمون فرآیند پیری۴ یا زرد شدن برگها را به تأخیر میاندازد. چگونه؟ با جذب مواد مغذی به سمت خود. برگهای پیر به طور طبیعی شروع به تجزیه کلروفیل و از دست دادن رنگ سبز خود میکنند. سیتوکینین با حفظ کلروفیل و جذب قندها و آمینواسیدها به مناطق تحت پوشش خود، این فرآیند را کند میکند.
مثال عملی اگر یک برگ مسن را با قطرهای از محلول سیتوکینین آغشته کنید، آن ناحیه از برگ حتی زمانی که بقیه قسمتهای برگ زرد شدهاند، سبز و جوان باقی میماند. به این پدیده اثر نقطه سبز میگویند.
توسعه جوانههای جانبی
سیتوکینین با هورمون دیگری به نام اوکسین۵ تعامل جالبی دارد. اوکسین رشد جوانه انتهایی را تحریک میکند و از رشد جوانههای جانبی جلوگیری مینماید (تسلط انتهایی). سیتوکینین این روند را معکوس کرده و رشد جوانههای جانبی را تشویق میکند. این کار باعث میشود گیاه پرپشتتر و بیشتر شود.
جمعبندی: سیتوکینین یک هورمون گیاهی حیاتی است که مانند یک فرمانده رشد عمل میکند. این هورمون نه تنها مسئول اصلی تقسیم سلولی است، بلکه با به تأخیر انداختن پیری، به گیاهان کمک میکند برای مدت طولانیتری جوان و پرانرژی بمانند. درک این هورمون به ما کمک میکند تا گیاهان سالمتر و محصولات کشاورزی بهتری پرورش دهیم.
